The last days, book one

Από εδώ, στο issuu.

Η υπόθεση μέσα από λέξεις:

Εξωγήινοι, Σάιμποργκ, Το τέλος του κόσμου, Έρθ, Προστάτες, Ντάιαμοντ, αυτοκτονικές ποιήτριες, ψυχοφάρμακα, Τείχη, φίλτρα αέρος, προδότες, χόβερ, καταπιεσμένος έρωτας, οργασμός υπό έκρηξη, οργασμός υπό αψέντι, φιλόσοφος, μυωπία, ρομπότ, Πεταλούδα, Κυρία, Μέρος πρώτο.

Η υπόθεση μέσα από μουσική, με χρονική σειρά:

και όλα τελειώνουν (;) στους ήχους της μουσικής που τα ενέπνευσε

The last days of Earth (1)

  Όταν λέει κάποιος επιστημονική φαντασία (sic), κατά βάση μιλάει για ένα σχετικά επαναλαμβανόμενο μοτίβο όπου η τεχνητή νοημοσύνη ξεπερνά το κρίσιμο όριο που ελέγχεται από τον άνθρωπο και αποδεικνύεται ιδιαιτέρως κακότροπη και επιθετική απέναντι στον Δημιουργό της. Είναι μια πολύ ενδιαφέρουσα θεματική πάνω στην οποία και μύθους μπορείς να χτίσεις και πράγματα να πεις. Το μεγαλύτερο μέρος των πραγμάτων που έχεις να πεις τα είπε σε 160 λεπτά ο Στάνλει Κιούμπρικ τα Χριστούγεννα του 1968. Επίσης καλά τα είπαν ο κύριος και η κυρία Γουατσόφσκι το 1999, και μάλιστα σε μια φόρμα καθαρά ψυχαγωγική (πράγμα δύσκολο). Ύστερα βγάλανε άλλα δυο προχωρώντας την ιδέα τους και το μπερδέψανε κάπως. Κατ'άλλους του αλλάξανε τα φώτα, συμφωνώ με τους δεύτερους. Θα έλεγα, μόνο για την φλυαρία, ότι καλά τα είπε και ο Άλεξ Πρόγιας με το Dark City, ενώ, και σ'όποιον αρέσει, μια χαρά τα είχε πει και ο Πολ Βερχόβεν με το Robocop (ναι, το Robocop). Θα έλεγα επίσης, με υποκειμενική αγάπη, ότι τον υπαρξιακό σχολιασμό τον είπε ο Ρίντλει Σκοτ και ότι το Blade Runner είναι μια από τις καλύτερες ταινίες όλων των εποχών. 

  Βέβαια δεν μιλάμε για κινηματογράφο εδώ, και πράγματι όλα τα παραπάνω έχουν λογοτεχνικό υπόβαθρο. Άρθουρ Κλαρκ (έχει γράψει τρεις Οδύσσειες), Ισαάκ Ασίμοφ και αν θέλει κάποιος και κάτι με πιο καθαρή mainstream φόρμα, Φίλιπ Κ. Ντικ (από το ''Do androids dream of electric sheep'' προέκυψε το Blade Runner ενώ είναι πίσω από το Minority Report, την Ολική Επαναφορά και αρκετά ακόμα). Αρκετοί άλλοι. Ως ερασιτέχνης που σέβεται τον ερασιτεχνισμό του, δεν έχω σκάψει σε πολύ βάθος και μένω στο ''αποτύπωμά'' τους σε διάφορες μορφές (σινεμά, κόμικς, μουσική κλπ). Φυσικά, ανοίγουν πολλές παράλληλες ''γραμμές'', που έχουν να κάνουν με τα εξωγήινα και, κατά βάση, απολυταρχικό σκοταδισμό- τίποτα στο μέλλον δεν είναι ευοίωνο. Αν το θέλει κανείς και πιο πολιτικά, μπορεί να γυρίσει στο μέλλον του παρελθόντος και το 1984. 

  Προκύπτουν όμως, δυο φαγούρες. Η πρώτη είναι ότι εκκρεμεί, στο μεγαλύτερο κομμάτι αυτού του όγκου δουλειάς και δημιουργίας, μια μάχη. Για την ακρίβεια, όχι μια μάχη, Η Μάχη. Θέλω να ελπίζω ότι είναι σαφές- Κάποιος κέρδισε ολοσχερώς για αυτήν την δυστοπική απεικόνιση του μέλλοντος, και κάποιος έχασε. Στο ιστορικό νήμα με τα πολλά ενδεχόμενα, κάπου η σύγκρουση κορυφώθηκε και το αποτέλεσμά της μπορεί να ήταν διαφορετικό, αναλόγως τον νικητή. Άλλωστε, όλες οι σκοτεινές μητροπόλεις του μέλλοντος, εκδοχές του ίδιου κοινωνικού συστήματος εκπροσωπούν. Τι έγινε στην πορεία; 

 Η δεύτερη είναι παρόμοια- βλέπεις την ανθρώπινη υπόσταση των ρομπότ, τα ρομπότ εξανθρωπίζονται και ίσως για αυτό προκύπτουν τόσο μαλακισμένα. Διαφωνώ. Μάλλον γίνεται το ανάποδο, όπως το είχαν πει κάποτε και οι Radiohead. 

  

  Διάφορα σκόρπια υπήρχαν αρκετό καιρό- πως είναι η εργασία όταν το μεγαλύτερο μέρος της παραγωγής είναι τόσο αυτοματοποιημένο; Ποιο είναι το οριακό σημείο της Μάχης και πως θα μπορούσε αυτή να εκφραστεί; Ποιο μπορεί να είναι το πρότυπο του ρομποτοποιημένου ανθρώπου; Τι φοβίζει τους ανθρώπους αν ξεπεράσουν τον Θεό; Ποιοί είναι οι αρμοί που κρατούν μια κοινωνία ενωμένη όταν η καθημερινότητα είναι τόσο ζοφερή; Πόσο εύκολη και πόσο βαθιά είναι η χειραγώγηση όταν θα έχεις βιοτεχνολογία τέτοιου επιπέδου; Τι σκοπό θα έχει; 

 Κατά βάση, υπήρχε η Μάχη. Η ιστορία αυτή, που απλώθηκε τόσο που απ'ότι φαίνεται θέλει άλλο τόσο επί δυο ακόμα, έχει να κάνει με την Μάχη. Εκεί καταλήγει, αλλά ξεκινά λίγο πιο πίσω. Γιατί το άλλο ερώτημα είναι η φόρμα, και ο ερασιτέχνης που σέβεται τον ερασιτεχνισμό του θέλει μια φόρμα που να διασκεδάζει κατ'αρχήν, τον ίδιο. 

 Οπότε είναι επιστημονική φαντασία, έχει ρομπότ και τέτοια, και διάφορες κλεμμένες και mash-up ιδέες για το πως λειτουργούν οι καφετιέρες και τα αυτοκίνητα στο μέλλον. Είναι και 100 χρόνια (και βάλε) μετά. Είναι φυσικά περιπέτεια και έχει και love-story, ή δυο τρια από αυτά.  Έχει και εξωγήινους. Μαζί με αυτοκτονικές ποιήτριες και φιλοσόφους που σκέφτονται πέρα από τι λέξεις (και για αυτό δεν γράφουν τις φιλοσοφίες τους). Έχει και αυτό που μπορεί να φαντάζεται κανείς ως τον τέλειο άνθρωπο, τον άνθρωπο πέρα από τον άνθρωπο, στην υπηρεσία του ανθρώπου. Και έχει φυσικά, και την μητέρα των μαχών, αλλά όχι ακόμα, αυτό είναι μόνο το πρώτο μέρος. 

 Όλα αυτά θα ήταν μια σούπα από ιδέες. Ο κρίνος ήταν ένα τραγούδι. Αυτό το τραγούδι. Οι λέξεις ήρθαν εύκολα και ορμητικά μετά από αυτό το τραγούδι, δεν σταμάτησαν παρά μόνο όταν άρχισε σιγά σιγά να τελειώνει το καλοκαίρι. 

Οπότε, καλή ανάγνωση: Διαβάστε πατώντας την λέξη ''πατώντας''. 

Η Ασημένια Θάλασσα (full)

download pdf

Μετά από διορθώσεις και αρκετές τροποποιήσεις, ολοκληρωμένο (όχι πια σε ενότητες). Λίγα λόγια για την υπόθεση:

Θα έλεγε κανείς ότι παρατηρείται μια στροφή στην ευρύτερη θεματική του ‘’τέλους των ημερών’’ εκ νέου στην λεγόμενη ‘’εμπορική’’ τέχνη, με μια πληθώρα ταινιών και μυθιστορημάτων που πραγματεύονται αυτόν τον αρχέγονο και μεταφυσικό μαζικό τρόμο. Δεν έχω σταθεί ιδιαίτερα ούτε έχω βρει το χρόνο να βγάλω μια γενική άποψη για το πως πιάνεται πλέον το θέμα, αλλά ήταν η απαραίτητη ώθηση να για να ξαναεπισκεφτώ μια ιστορία που άρχισα να πειραματίζομαι περίπου τέσσερα με πέντε καλοκαίρια πριν, όταν διαβάζοντας σε μια νύχτα το αριστούργημα του Κόρμακ ΜακΚάρθυ, ‘’Ο Δρόμος’’ είδα το ‘’τέλος των ημερών’’ ως το πιο αφαιρετικό τέλος ενός ολόκληρου (δυτικού) κόσμου στο βασικό του κέντρο-τον άνθρωπο.

Η πρώτη μορφή της ιστορίας όπως την έγραψα τότε αποτελούσε ένα κράμα μεταφυσικού και περιπέτειας, περισσότερο ως μια δοκιμή πάνω στην αποτύπωση μιας ζοφερής πραγματικότητας και την αναζήτηση ενός προορισμού. Αργότερα, κατάλαβα ότι η ουσία του προορισμού αποτελεί το πραγματικό σύμβολο για την αλληγορία της ιστορίας: Σε τελική ανάλυση, τι αναζητάμε; Σε τελική, τελική ανάλυση, πόσο πραγματικό νόημα έχουν οι αναζητήσεις του Ατομικού ανθρώπου μπροστά στην έρημο του πραγματικού και πόσο μπορούν να πραγματωθούν κρατώντας απόσταση από τον Συλλογικό άνθρωπο;

Ξαναεπισκέπτομαι την ιστορία αυτή με σκοπό να δώσω στον κεντρικό ήρωα υπόσταση και παρελθόν καθώς μέχρι εκείνη την στιγμή απλώς αναλογιζόμουν τις επιλογές της εγκατάλειψης της ανθρωπιάς μόνο εκ των υστέρων της καταστροφής. Αλλά ακόμα και αυτές έχουν τις ρίζες τους στον πραγματικό κόσμο του ‘’πριν’’ και επιπλέον, μπορεί οι συνθήκες να αλλάζουν,αλλά τα κριτήρια που δρομολογούν επιλογές αποτελούν ίσως την μόνη σταθερά. Η πορεία του μάλιστα ακολουθεί μια διαλεκτική σειρά: Γέννηση-εφηβεία-ενηλικίωση-πραγματικό τέλος-τυπικό τέλος με το μεγαλύτερο βάρος να δίνεται στην κατα Λακάν μετάβαση από το πραγματικό και τυπικό τέλος, την ενδιάμεση εκείνη κατάσταση της απεριόριστης απαίτησης και τυφλής ενόρμησης, που χωρίζει αυτήν την στιγμή τον Ατομικό άνθρωπο από το οριστικό του τέλος. Επιπλέον, το τέλος των ημερών συνεπικουρεί στην απογύμνωση ‘’οικουμενικών’’ και ‘’υπερκοινωνικών’’ εννοιών, που συχνά αντιμετωπίζονται μακριά από το πλαίσιο των συνθηκών στις οποίες στην πραγματικότητα εδράζονται: Ο έρωτας, η φιλία, η αγάπη, ο φόβος, η ασφάλεια, η ηθική-κυρίως η τελευταία ως το αποκούμπι του ανθρώπινου πολιτισμού μπροστά στην παρακμή που δρομολογεί στον εαυτό του και την φύση.

Εδώ η αφήγηση γίνεται σε πρώτο και σε τρίτο ενικό, που συχνά διαστραυρώνονται και αλληλοδιαπλέκονται, σε μεταβάσεις μεταξύ του υποκειμένου και του αντικειμενικού. Σε αντίθεση με τις ‘’Ημέρες...’’, εδώ ο βασικός πυρήνας μιας ιστορίας έρωτα, δεν ακολουθεί τους δυο πόλους του, στη σύγκρουση και ένωση τους. Αντίθετα παρακολουθεί τον ένα στην αναζήτηση του άλλου, που τελικά, απομακρύνεται από την κλασσική μορφή του και μετατρέπεται σε έναν, περισσότερο αφηρημένο, ιδεότυπο μιας παραμονής στην παλιά κανονικότητα- μιας (αυτό) συντήρησης.

Η επικαιρότητα της εκ νέου επίσκεψής μου σε αυτήν την ιστορία είναι βέβαια προφανής: Ο δρόμος της ατομικής επιβίωσης αρχίζει και γίνεται μια αναδυόμενη κοινωνική τάση, σε μια χώρα που αποσυντίθεται εκ των έσω και δρομολογεί το τέλος του μέλλοντός της. Τουλάχιστον εδώ, στην έρημο του δικού μας πραγματικού και στα δικά μας αποκαίδια, έχουμε την ζωντάνια των πλατειών, τον ηρωισμό των σωματείων, την αισιοδοξία των δρόμων και το νέο που γεννιέται εις βάρος του παλιού και φέρνει με εκρηκτικό τρόπο στο προσκήνιο την Ιστορία. Ας ελπίσουμε –διεκδικήσουμε- ότι αυτό δεν είναι πάχος από την λαιμαργία του δυτικού κόσμου, αλλά προχωρημένος μήνας της εγκυμοσύνης της.